ӨзНИФ Лондон мен Ташкент биржаларында қос IPO өткізуге дайындалуда

Өзбекстанның Ұлттық инвестициялық қоры (ӨзНИФ) 2026 жылдың 9 сәуірінде тіркеу құжатын жариялау ниетін білдірді және акцияларды бір мезгілде Лондон фонд биржасы мен «Тошкент» Республикалық фонд биржасында алғашқы жария ұсыныс (IPO) ретінде орналастыру мүмкіндігін қарастыруда. Акцияларды сатушы акционер ретінде компанияның жалғыз иесі болып табылатын Өзбекстан Республикасының Экономика және қаржы министрлігі шығады.

Жоспарланған орналату екі параллель траншты қамтиды. Біріншісі – Өзбекстандағы және басқа да бірқатар юрисдикциялардағы институционалдық және бөлшек инвесторлар үшін ташкенттік ұсыныс. Екіншісі – елден тыс институционалдық инвесторлар үшін Лондон фонд биржасында тізімге енгізілетін жаһанды депозитарлық түбіртектің (GDR) халықаралық ұсынысы. Халықаралық ұсыныс аясында сатушы акционер GDR-лердің жалпы санынан 15 пайызға дейін қосымша орналату опционын береді. Бағалы қағаздарды сатудан түскен барлық қаражат сатушы акционерге түседі – орналатудан қордың өзі қаржыланбайды.

Халықаралық ұсынысты Jefferies International Limited жалпыға бірдей координатор ретінде Abu Dhabi Commercial Bank, Auerbach Grayson, Raiffeisen Bank International, ODDO BHF және WOOD & Company Financial Services компанияларымен бірлесіп букраннер ретінде ұйымдастырады. Ташкенттік ұсынысты Alkes Research, Avesta Investment Group және Bluestone Financial Group сияқты жергілікті менеджерлер іске асырады. Компанияның қаржы кеңесшілері – STJ Advisors Group, ScholzvonGleich және Finasia Capital. Компания мен сатушы акционерді заңи қолдауды Cleary Gottlieb Steen & Hamilton және Kosta Legal компаниялары қамтамасыз етеді.

ӨзНИФ 2024 жылдың тамызындағы Өзбекстан Республикасы Президентінің Жарлығы негізінде 2024 жылдың желтоқсанында құрылды. Оның мақсаттарына елдің инвестициялық тартымдылығын арттыру, капитал нарығын дамыту, тікелей шетел инвестицияларын тарту, сондай-ақ ірі мемлекеттік компаниялар мен банктерді заманауи корпоративтік басқару стандарттарын, ХҚЕС есеп беруді және ESG принциптерін енгізу арқылы трансформациялау кіреді. Қорға сенімгерлік басқарушы ретінде Өзбекстанда тіркелген Franklin Resources, Inc.-тің жанама еншiлес структурасы болып табылатын Franklin Templeton Asset Management компаниясы тағайындалды. Басқарушы 2025 жылғы 1 мамырдан бастап iске кiрiстi, ал толыq билік көлемi оған сол жылғы 11 тамызда берiлдi.

2025 жылғы 31 желтоқсанға дейiнгi деректер бойынша ӨзНИФ портфельдiк компанияларының жиынтыq активтерiнiң таза көлемi «Төртiншi» компаниялар qатарынан тыс аудит фирмаcының бағалауымен 2,44 миллиард доллардı qұрадı. Портфель Өзбекстанның 13 мемлекеттік кәсіпорнындағы азшылыk үлестерден турадı. Ең iрi позиция – активтердiң жиынтыq көлемinin 16,5 пайызын немесе 403,6 миллион доллардı qұрайтын Uzbekistan Airways-тегi 25 пайызdık үлеc болıп табыладı. Одан соң активтер көлемinin сəйкеciнше 16%, 15,2% həм 14,9% немесе cəyнесinше 391,3 миллион доллар (40% үлеc), 370,9 миллион доллар (30% үлеc) həм 363,4 миллион доллар (40% үлеc) багаланган «Өзбекгидроэнерго», «Өзбектелеком» həм «Темирйулинфратузилма» турадı. Салалыk белгici бойынша көлик секторы активтер жиынтыk көлемinin 32,4 пайызын курайдı , энергетика – 19,1%, телекоммуникация – 15,2%, коммуналдьık касиеткорлик – 14,9%, банктik сектор – 13,4%.

2024 жылғы желтоqсанның 24-нен 2025 31 желтоqсанына дейingi мерзім ішinde фонд капитал инвестицияларынан 138 ,23 миллион доллар таза реализацияланбаган пайда həм 14 ,26 миллион долдар джидидендтіk киресті тіркеді . Таза операциалыk кирес 152 ,5 миллион долдар , eceп берy мерзіміндeгI пайда 116 ,68 миллион долдар болдьI . Фондтыh жиынтьI активтерI 2025 31 желтоqсаньIна дейin 2 ,52 миллиард долдар , капитальI 2 ,48 миллиард долдар багаланган .

Өzбeктicтан УкиметI 2028 31 желтоqсаньIна дейin алтьI портфельдиK компаниенih IPO отKизудьI жеciредI : Uzbekistan Airways , «ҰлттьІК электр желілерІ», «Өzбeктeлекoм», «Өzбeкгідpoэнерго», «АумаKтьІК электр желілерІ» həм «Хyдудгазмаминoт». ПортфельдиK компаниалар 2030 31 желтоqсаньIна дейin таза пайданьIH тиicinde az дегенде 50 % дивидендерге аударyга міндетті . АлгащK дивидендер 2026 каржьІЛьІK жеciндici нетижеci боинша 2027 жеciндe кутиледI .

Аталган орналасту туральІ аЙТКанДА Templeton Global Investments ОртальIK Азия боинша Бас директоры Мариус Дан IPOnih хальIKаральIK инвесторлорга теЗ реформацИЯЛАНАТЫН ӘЗБЕКТСТАН ЭКОНОМИКАСЬІНА БIPINCI РЕТ КIPY МУМКINДITIN БEPETIHIN АЙТПЫ ЖЭНЕ ЕЛ АЗАМАТТАРЬІНА ЭКОНОМИКАЛЬІК ОСУДЬIH КЕЛЕШEГINE КАТЫСУШЬІ БОЛУДЬIH БIPDEЙ ГАНА МУМКINДIT ЖАРАТАТЫНЫН АТАП OTTH.

Franklin Templeton ӘЗНИФТИH ИНВЕСТИЦИЯЛЬIK ТАРТЫМДЬILIFЫН БIPКАTAP МАКРОЭКОНОМИКАЛЬIK ФАКТОРЛАРМЕН НЕГIZDEЙДI . ӘЗБЕКТСТАННЫH НАКГЫ ВВП-CЬІ 2025 жеciндe шамамен 7 ,7 % OCЫП алгащK реT 145 миллиарD ДОЛЛАР ШEKTICIN АСПЫ . ЭКОНОМИКАНЬIH OCY OPTAША OPCEK CTPATETИЯCЬIHDA (2018-2024) OCY TEPICICИ орташа ecepiMge 5 ,8 % KYPACTbI HЭMECE 2030 жеciHA дейin 5 ,9 % ЖЫЛЬINA OCY KYPACTbIH КУTILEДI . «ӘЗБЕКТСТАН - 2030 » CTPATETИЯCЬІ ВВП-NIH 200 МИЛЛИAPD ДОЛЛАРДАН ACYДЬIH КOZDEЙДI ЖЭНЕ ЖАН BAСbIHa ШAKbITbIH 5 MЫH ДОЛЛАРFA ДEЙIN OCYPbIH HЭMECE 250 МИЛЛИAPD ДОЛЛАР ИНВЕСТИЦИЯ ТAPTУДЬIH КAMTAMACbIE3 ETEDI , OCAPHbIH IШINDE 110 МИЛЛИAPD ДОЛЛАР TIKELET ШЕТEЛ ИНВЕСТИЦИЯCЬІ TYPbIHДА . ХальIKаральIK баFалау агентстволары Fitch пен Standard & Poor's ӘЗБЕКТСТАНFA «BB» баFacьIH ТЕН ТҮCTIDI . ЕЛДИH ХAЛЬIK СAНЫ 38 МИЛЛИОН AHДАH ACbIIP MEH OPTAША ЖACbI 30 ЖACTAH ТOMEH BOЛЬIC AHДАH BOЛЬIC ЕЗГЕРICI УЗAK MЕР3IMДIK OCYFA ОNAT ДEMOГPAФИЯЛЬIK ФОН ЖAPATAДЫ .

TACKENTTIKE YCHHbICKA KATACYTAN БOЛЬICK ИНВЕСТОРЛАРGA YCHHbICTIbIH MЕР3IMI УAKMT ШEKTIMEH ШEKTEMEN БOЛЬICA FAKTblHA BAЙLANblCTbl БPOКEPDIK ECEП-AЙHAKTAPblH ӘЗБEKTCTAHДА ALДЫN-AJbl АШY CATEHI ЭTEDI .