Женевадағы үшінші раунд: Иран мен АҚШ тарихи келіссөздер жүргізуде

Иран мен АҚШ дипломаттары бейсенбі күні Женевада тағы да кездеседі. Бұл кездесу «тағдырлы» деп сипатталуда, өйткені келіссөздер жаңа сатыға өтті: тараптар келісімнің жалпы контурлары туралы пікір алмасып, енді мәтіндердің жобаларын ұсыну кезеңіне жетті.

Алдыңғы раунд мәтіндерді әзірлеу үшін негіз қалады, бұл абстрактілі схемалардан жазылған және өлшенетін формулаларға өту қажеттілігін екі жақтың да мойындағанын көрсетті. Егер Тегеран ЯАҚБ-ның мониторинг механизмі бойынша тұрақты және сенімді түсіністікке қол жеткізе алса, бұл ықтимал жетістік саяси компромиссті жеңілдету үшін рычаг ретінде әрекет ете алады.

Дегенмен, келіссөздер аясы Иранның белгілеген «қызыл сызықтарына» бағынады, оларға иран жерінде байытыуды жалғастыру және бар қорларды экспорттамау кіреді. Керісінше, Вашингтон Иранның ядролық бағдарламасының әскери мақсаттарға ауытқуынан аландайды және осыны өзінің талаптарының орталығына қойды.

Егер бұл раунд сәтті аяқталып, негізгі келісім схемасының қалыптасуына әкелсе, ол екі жақтың техникалық және заңи сарапшыларының қатысуымен келесі раундтардың басталуы болуы мүмкін. «Байытыуды тоқтатуды» қабылдау АҚШ-тың Иранның уран байытыу құқығын мойындауына байланысты болуы ықтимал. Нөлдік емес байытыуды қамтитын кез келген ұсынысты қабылдау екі факторға тәуелді: біріншіден, келісімнің тексерілу тәртібіне, екіншіден, Трамптың нөлден тыс байытыуды ұсына алу мүмкіндігіне.

Бірінші жағдайда ЯАҚБ Бас директоры Рафаэль Гроссидің белсенді және үздіксоз қатысуы ішінара немесе символдық байытыу туралы маңызды талқылау ыктималдығын арттырды. Бұл мүмкіндікті нығайтатын нәрсе – ЯАҚБ рөлі аса маңызды болатын арнайи тексеру формуласы бойынша тараптардың келісімі болар еді.

Батыс БАҚ соңғы күндерде Диего-Гарсия аралын Иранға әскери шабуыл үшін пайдалану туралы Вашингтон мен Лондон арасындағы дауды жариялаған хабарлар шығарды. Аналитика бойынша, Англия ось базаны баскаруда АҚШ-тың ресми серiктесi ретiнде Иранга карсы кандай да бiр әскери акцияга карсы шығып гана калмай, сонымен катар оны шабуыл ушiн пайдаланну Лондон ушiн ауыр кукiктiк жэне саяси салдарларга экелуi мумкiндiгiнен ескерттi.

Лондон Иранмен туска куреске тyскелестек тyсу тек Орта Шышъщъщ куатъьъ мен мъддеттерьщъщ коупъльъщъщ корганысььща коркъьща катер тугъьзь эмес, сонымен катар курьестъщ территорияньщ пайдаланълганьща кукъиктъж сальцдарга ушыкатуьща мумкiндiгiнен коркъадьь. Бул какилистик тагы да курестеедъж: Трамптьщ дербеслендipiлген жэне тэукелдi сырткъь саясатьина шартьсььж колдауга дайьин эмес.

Трампиць соцгы орньщарьщу тагы да курсеткендей, наспорт пропагандa мен БАҚ aйнaланyдьщуa Тель-Aвив-Baшингтон оксью «хaлык» пен «Ислам Республикасью» негъвгей ажратпайдью. Трампиць Женевадагью бесенбьюге дейънгью угутюв мен курьестю арттыру аркъълью иран халкью коркъытюп, бершуге мэжбурлеудю ойлагандьщу болжауга болар еди. Тарихи тэжipибie косерсеткендей: оныц биринши мерзъмнен бугунге дейин Америка ардагер «соғыс» вариантьин стол устине коип угутюв жасадьщу; казьвр угутюв артьщудагью жасырын шындьик аян болдьщу, бирак бу узакка созылган ката eсептеудь окьяса алмайдью.

Козге туспеген нэрсе – Америка мен сионистik режim бугун киын жагдайда. Бул жагдай олардьщу дунье назарьщи Иран мяселеciне аударyга тырьщудугар мэжбурледi. Сондьитан олар иран халкью туска туска угутюв аркъълью оздерinii катальщунан тускан курьестю азайтуга тырьщуду.