Қазақстан, Өзбекстан және Әзірбайжан жасыл энергияны Еуропаға экспорттауға келісті

Парламент Мәжілісі Қазақстан, Өзбекстан және Әзірбайжан арасындағы жасыл энергия өндіру және беру саласындағы стратегиялық әріптестік туралы Келісімді ратификациялады.

Мәжілістің пленарлық отырысында Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов бұл келісімнің 2024 жылдың қараша айында Бакуда өткен COP-29 конференциясының шеңберінде үш мемлекет басшылары қол қойғанын еске салды. Бұл құжат тәуелсіз Қазақстан тарихындағы ең амбициялы энергетикалық жобалардың бірін іске асырудың негізін қалайды.

Бастаманың мәні Орталық Азиядан Каспий теңізі арқылы Еуропаға таза экологиялық электр энергиясын, сутегі мен жасыл аммиакты экспорттауға мүмкіндік беретін «Жасыл энергетикалық дәліз» құру болып табылады.

Жобаның негізгі технологиялық элементі ретінде Каспий теңізінің түбімен жоғары вольтты тұрақты ток кабелін төсеу белгіленген. Бұл стратегиялық шешім Қара теңіздегі ұқсас жоба арқылы Қазақстанға Еуропалық Одағының электр энергетика нарыбына тікелей шығу мүмкіндігін бередi.

Қазіргі кезеңде бастаманы іске асыру белсенді фазада: халықаралық CESI (Италия) консалдингтік компаниясы техника-экономикалық негіздемесін әзірлеуден бастады. ТЭН дайындаудың құны 1 миллион еуроны құрайды және ол Азия даму банкі мен Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкінің гранттық қаражаты есебінен толығымен өтеледi. Бұл банктер жобаны қолдау үшін 2 миллион доллар дейін бөлуге дайын екендігін растады.

2025 жылғы 1 шiлдеде үш елдiң жүйелік операторлары «Green Corridor Alliance» бірлескен кәсіпорнын құрды, ол сарапшылар топтарының жұмысын үнемi үйлестiредi.

Жобаның іске асуы елдiң экспорттық әлеуетін айтарлыктай арттырумен қатар, Қазақстанды тұрарлы энергетика саласында аумактi технологиялы бастамаларды іске асыра алатын негiзгi ойыншы ретiндe орналастыруға мүмкіндiк бередi.

Ерлан АҚКЕНЖЕНОВ: «Бүл дүниежүзілік жобаны іске асыру Қазақстанды сенімді серiктес ретінде орналастыруға, аумактi технологиялы бастамаларды іске асыруға және халыкаральщ энергетикальщ дэлиздердщ калиптасуьща катысуга кабшетті. Бірлескен жоба елдщ экспорттьщ элеуетin арттыруга, технологияльщ шешімдердщ дамуьна ыкъпал етіп, Қaзаkстандьщ Еурaзияньщ негъвгъ энергетикальщ хабына aйнaлуьна сеп боладь», – деді Энергетика министрьи

Талку нэтижесънде Мэжълъс депутаттарьи зац уcынъсьц колдадьи, оньщ аумактъц энергетикальщ куатъшьщу нъrайтату ушън оньц он зор актуалдьшьщу aTbIП оттьи.