Токаев жаңа Конституция жобасындағы негізгі өзгерістерді түсіндірді

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев жаңа Конституция жобасын қолдау елде саяси жүйені түбегейлі жаңартатынын айтты. Ол бұл өзгерістердің ұзақ мерзімді тұрақты дамуды қамтамасыз ететініне назар аударды.

Мемлекет басшысының айтуынша, жобада Конституциялық сот төрағасы мен судьяларының, Жоғарғы Сот төрағасының және Бас прокурордың өкілеттік мерзімін шектейтін норма енгізілген. Бұл лауазымдарға бір адам тек бір рет тағайындалуы мүмкін.

Тоқаев бұл шектеуді «бұрын-соңды болмаған саяси жаңалық» деп бағалады. Ол сондай-ақ, Құрылтайдың Конституциялық сот пен Жоғарғы Сот судьяларының депутаттық бейтараптығынан айыру, премьер-министрді тағайындауды келісу сияқты өкілеттіктері сақталатынын ескертті. Бұл тепе-теңдік пен тексеру жүйесін нығайтады.

Президент жаңа бір палаталы Парламентте президенттік квота болмайтынын еске салды. Кейбір ұсыныстар бұл квотаны сақтап қалуды ұсынса да, депутаттардың барлығы бірдей ережелермен, арнайы жеңілдіктерсіз сайлануы керек деп ойлайтынын ашып көрсетті.

Тоқаев аса маңызды норма ретінде президенттің туыстарына саяси лауазымдар мен квазимемлекеттік сектордағы басшылық қызметтерге ие болуға тыйым салуды атал. «Бұл ереже отбасылық және билікті артық орталықтандыруғa сенімді тосқауыл қояды. Жеке «беделді» тұлғалар, яғни сөзсіз кардиналдар мен перде артындағы кукловодтар мемлекеттік институттарды алмастырмауы тиіс. Бұл практика мүлдем жоғалып кетеді», – деді Президент.