Балалар ісі жөніндегі комиссиялардың жұмысына жаңа ережелер енгізілді

Қазақстанда кәмелетке толмағандар ісі жөніндегі комиссиялардың қызметін реттейтін жаңа ережелер күшіне енді. Аймақтардағы комиссиялар қазірдің өзінде жаңартылған форматта жұмыс істей бастады.

Құжат 2025 жылдың 30 желтоқсанында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың қол қойған «Қылмыстылықтың алдын алу туралы» Қазақстан Республикасы Заңын іске асыру аясында 2026 жылдың 30 наурызында бекітілді.

Ережелерді жаңартудың өзектілігі комиссиялардың жұмыс көрсеткіштерімен расталады. 2025 жылы ел бойынша шамамен 4,1 мың отырыс өткізілді, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 3,7%-ға артық. Қарастырылған істер саны 26,7%-ға өсті, бұл олардың белсенділігінің артқанын көрсетеді. Сонымен бірге өмірлік қиын жағдайдағы отбасыларға қатысты істер үлесі 17,1%-ға төмендеді.

Қазіргі уақытта елде 274 комиссия қызмет атқарады. Олар аймақтық деңгейде балалардың құқығын қорғайтын шешімдерді қабылдайтын жалғызаралық орган болып табылады.

Жаңа ережелер органдар арасындағы өзара іс-әрекетті нығайтуға және балалардың заңды мүдделері мен құқықтарын қорғауды тиімділендіруге бағытталған. Құжатта республикалықтан аудандық пен ауылдық деңгейге дейін барлық деңгейдегі комиссияларды қалыптастыру тәртібі нақты анықталған. Олардың құрамына білім беру, денсаулық сақтау, ішкі істер және әлеуметтік қорғау салаларының өкілдері, сондай-а́к психологтар, қоғамдық бірлестіктер мен баланың құқы уәкілдері кіреді.

Комиссиялардың негізгі міндеттеріне балалар құқығының қорғалауы мен қалпына келтірілуі, заң бұзушылықтар себептерін аныктау, кәмелетке толмагандар арасындағы ескерусіздікті, буллингті (зорлык-зомбылык), зорлык-зомбылык пен антиәлеуметтік мінез-куліктін алдини алу жатади.

Ережелер материалдарди карасту тәртибін, шешім кабылдау мерзімдерін, кәмелетке толмаган мен оның зандуи уәкілдерінiн мiндемi катысуын сондай-ак балалар мен олардiн ата-анарына колденилетiн шаралардi да регламенттейдi.

Өмірлік киын жагдайдагы балдардi эрте табуга, олардiн элеумeттiк реабилитациясы мен курамына арнайы назар аударылган. Бала кукыты коргау саласында мемлекеттик органдар мен лауазымди кишилердiн жеке жауаткештiligi кушейтилген.

Жана ережелердi кабылдау комиссиялардьин исинин жиhезделгендиги мен aciktiгin артъipyгa, кэмелетке толмагандар aрacьinдагъl заh бузушыльikтардьin алдин aлудьI кушейтуге hэм эрбip балдьin кукъlгъIньI кешендi коргаyгa мумkiндik бередi.