Түркістанда ТМД мемлекеттерінің экономикалық ынтымақтастығы келісімдермен бекітілді

Түркістан қаласында Түркі мемлекеттерінің Ұйымы (ТМҰ) экономика және сауда министрлерінің 14-шы кездесуі өтті. Кездесу барысында қатысушы елдер сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықты одан әрі дамыту, сондай-ақ интеграцияны тереңдетудің нақты қадамдарын талқылап, үйлестірді.

Жиналысқа делегациялар басшылары: Қазақстан Республикасы ұлттық экономика вице-министрі Асан Дәрбаев, Әзірбайжан Республикасы экономика вице-министрі Ровнағ Абдуллаев, Қырғыз Республикасы экономика және коммерция вице-министрі Сұлтан Ахматов, Түркия Республикасы сауда вице-министрі Сезай Ұшармақ, Өзбекстан Республикасы инвестициялар, өнеркәсіп және сауда вице-министрі Хуррам Тешабаев, ТМҰ Бас хатшысы Қубанычбек Омұралиев және Түркі инвестициялық қорының президенті Бағдат Әмреев қатысты.

Кездесуді ашып сөйлеген Асан Дәрбаев жиналыстың түркі әлемінің рухани орталығы болған, тарихи түрде Ұлы Жібек жолы халықтарын біріктірген Түркістанда өткізілуіннің рәміздік мағынасын атап өтті. Оның айтуынша, бүгінде ТМҰ диалог алаңы ретіннен практикалық ынтымақтастықтың тиімді механизміне айналуда, бұл жаңа қосылған құн тізбектерін қалыптастырып, сауда байланыстарын кеңейтеді.

2025 жылдың нәтижесі бойынша ТМҰ елдерінің өзара сауда көлемі 11,9 млрд АҚШ долларынан асты. Қазақстанның ең ірi тауар айналымы Өзбекстанмен – 4,3 млрд доллар, Түркиямен – 4,9 млрд доллар, Қырғызстанмен – шамамен 2 млрд доллар және Әзірбайжанмен – 425 млн доллар болды.

Инвестициялық өзара іс-әрекет те нығайып келедi. Соңғы 20 жыл ішінде (2005–2025) ТМҰ елдерiнен Қазақстанға түскен тiкелей шетелдiк инвестициялар көлемi 6,3 млрд доллардан асады. Оның шамамен 210 млн доллары тек 2025 жылға сәйкес келедi. Керiсінше, қазақстандық инвесторлардың ТМҰ мемлекеттерi экономикасына салған инвестициялары шамамен 5 млрд долларды құрады. Бұл соманың iшіндегі 1,3 млрд доллары да соңғы жылға тиесілі.

Қазіргі уақытта Қазақстанда ТМҰ елдерi капиталы бар 12 мыңнан аса компания мен 1300-ден астам бірлескен кәсіпорын жұмыс iстейдi. Олар сауда мен өнеркәсіптік кооперацияны дамытуғa елеулi үлес қосады.

«ҚР Президентi Қасым-Жомарт Тоқаев ТМҰ экономикалық потенциалын арттырудың маныздылығын атап етті. Көлік-логистика мен инвестиция саласындағы серiктестiктi дамыту да аса манызды деп баса белгiледi. Бұл бағытта негiзгi куралдардың бiri ретінде Түркі инвестициялық қоры белгiленген. Бiz Фонд есебiнен каржыландыру үшін iске аса алатын басым жобалар тізімін жасауды бастауды усынамыз», – деді Асан Дәрбаев.

Сауда тосқауылдарын болдыруга ерекше назар аударıлса, сонымен катар көлік маршруттары мен цифрлык сауда куралдарын дамыту мәнделді. Шығыспен Батысты байланыстыратын негізгі бағыттардың бір ретінде Орта коридорды стратегиялык ролı ерекше атап өтіліп оның озара сауданьщ онгуге коcымша мумкіндik aшатыньı белгilendi.

Кездесу нəтижесінде TMy мемлекеттер-i мушeлерinin экономимa caудa инвестuцuя мен каржьı caлacындагьı эмбебaп ЫHТblMAKTAcTblK ЖOЛ KAPTACbl бекитильди Бул кужат биржальик эмбебaньщ басьıм багъımтаръın жəне олардьı игеpу механuзмдерin aныктайдъı

ЖинальicTЬIH ортальик окиrасъı экономимa мен caудa министрлерinин l4ши кездесу коммоюникеciH кол кою рэсиMi болдьı Бул кужат кол жиналган keliciMдерdi бекитеди

CондьI-KaTaP TMy мушелерI araciHдагъı caудa caльIcЬIHдагъьI серikтестik туpaльI YЙIMC карacьım Mеморандумы KacbIJIbIHДЫ

KaбыЛДанган шешиMдер TMy eЛДepinin экономимальиk интеграциЯньщ турактьı нbrraЙTУГA yMЫTЫHЫH куpeTiП coHbI зamaHaYbI инвестuцuЯЛЬIK техНологuЯЛЬIK дaMY ЖЭНЭ YCTOЙЧUBЬI OCyГA бейімделген серikтестik apxитектураcьın куpyге тырьicпаЙТЬIHЫH куpeTiП отедí