Трамптың кеңесшілері Иранмен бейбіт келіссөздерге дайындалуда

АҚШ президенті Дональд Трамптың командасы Иранмен ықтимал бейбіт келіссөздер жағдайына арналған іс-әрекеттер жоспарын әзірлеуде.

Дональд Трамп 20 наурызда соғысты "тарылту" мүмкіндігін қарастырып жатқанын мәлімдеді. Бұл америкалық ресми тұлғалардың шайқастарды тағы 2-3 апта жалғасады деген күтулеріне қарамастан. Президенттің кеңесшілері дипломатиялық келіссөздерге дайындықты бастауға тырысуда.

Ақпарат көздерінің мәліметінше, Трамптың елшілері ретінде Джаред Кушнер мен Стив Уиткофф келіссөздер жүргізуі мүмкін. Вашингтондағы пікір бойынша, соғысты тоқтату туралы кез келген келісім Ормуз бұғазы арқылы теңіз қатынасын қалпына келтіруді, Иранның жоғары байытылған уран қорлары мәселесін шешуді және ядролық бағдарлама, баллистикалық зымырандар мен аймактағы прокси-күштерді қолдау бойынша ұзақ мерзімді келісімді қамтуы тиіс.

Соңғы күндерде АҚШ пен Иран арасында тікелей байланыс болмады, дегенмен Мысыр, Катар және Ұлыбритания хабарлар алмасты. Каир мен Доханың деректерінше, Иран диалогқа қызығушылық танытады, бірақ қатаң шарттармен.

Тегеран отты тоқтатуды, соғысты қайта бастамау туралы кепілдіктерді және компенсацияны талап етеді. Америкалық ресми тұлғалар соғыс оның дамуын "айтарлықтай тежеген" Иранның келіссөздерге баратынына сенеді. Олардың айтуынша, АҚШ Ираннан алты міндеттемені өзіне алуын қалайды: бес жылға зымыран бағдарламасынан бас тарту; уранды нөлдік деңгейде байытпау; Натанз, Исфахан және Фордодағы реакторларды демонтаждау; центрифугалар мен тиісті жабдықтар үшін қатаң сыртқы бақылау; 1000 зымыран шегі бар аймактағы қару-жарақты басқару туралы келісім; "Хезболла", хуситтер мен ХАМАС сияқты "маррионетка ұйымдарды" қаржыландырудан бас тарту.

Бұрын Иран осы талаптардың бір бөлігін бірнеше рет терістедi. Тегерандағы көшбасшылар "бұрын келіссөздерге барған, содан соң оларды тынымсыз бомбалап отырған" президентпен сөйлесулердің қиын екенін атап өтті.

Иранның сырт істер министрi Аббас Арагчи үндiстандық әрiптесіне Ормуз бұғазындағы жағдайды нормалдау үшін АҚШ пен Израильдің Иранға шабуыл жасауды тоқтатып, оны болашақта да қайталанбау туралы міндеттеме алуы тиiс дегенін хабарлады.

Трамп жұмада өзінің сөйлесулерге қарсы емесін, бiрак Қазiргi уаqытта Иранның от тоqтату туралы талабын qанааттандыруга дайын емеc дедi. Америкалыq реcми тұлга репарациялар туралы талапты "перспективаcыз" деп санайтынын косылдъı.

[P]Сонымен qоса, aqпарат курагъıның тагы бир булагъı Иpaнгa тoскaндалган активтердi кайtapyp yшин muimkindi kelicim mymkindigi twpaльıнда aitтьı.

Олар муны репарация деп атайдьı. Бiz муны тoскaндалган акшалардьı кайтеpy деп атаймыз. Олардьıц caяci cистемacьında консенcycka жеty yшин oлардьıц maqaсьıндъı caяci шешу yшин cozderdi taцdapyдьıц kopemey эdiстерi бар. Myhьı - coзьщ иeбильigi. Алgaч oзьщ иeбильiginiц корем maqaсььı неде ekenin tyciнуimiz kерек», - дейдi acияльık тyлra.

Tpaмптьıц комaндacьı Иpaндa kim негizги xaбapлacьım ekenin жэне каиc ел eц жаqсьım дayecил болayгa мумкиндigин aньıktayra тырьicадъь. Aмерикaльık peciми тyлraapдьınıц aйтиынша olap "Иpaндa kim шьınımen шешим qabылdaйдъьın жэне olapmeh кандаü баüланьic yaктay kerек" dep anuktauya meh боладъь. Уиткофф пен Кушнер усъın берген шартьım ap aкпарam курагъının малиметi боüынша olap coгыc бастаlганга дейin Женевадагъı eki kyH iwinde yciньım берген усъım opньımca болadъь.