Қазақстан Перумен қылмыскерлерді беру туралы үш келісімге қол қойды

Сенат депутаттары Перумен қылмыстық істер бойынша ынтымақтастықты реттейтін үш халықаралық келісімді ратификациялады. Бұл келісімдер қылмыскерлерді беруді, сотталғандар мен күдіктілерді тапсыруды, сондай-ақ тергеу іс-әрекеттерінде өзара көмектесуді қамтиды.

Келісімдер 2024 жылдың қазан айында Астанада қол қойылған. Сенатор Нұрлан Бекназаровтың айтуынша, олардың мақсаты – елдер арасындағы құқықтық ынтымақтастық пен қылмыспен күресті нығайту.

Статистикаға сәйкес, 2020-2025 жылдар аралығында Қазақстаннан Перуге 1033 адам барса, Перуден Қазақстанға 1027 адам келген. Сапарлардың негізгі мақсаттары – еңбек іздеу, бизнес және туризм болып табылады.

Келісім бойынша екі елдің құқық қорғау органдары бір-біріне тұтқындарды тапсыруда, активтерді іздестіру мен тәркілеуде, сондай-ағы қаржылық ақпарат алуда көмектесе алады. Сонымен қатар, іс жүргізу іс-әрекеттерінде: құжаттар мен шағымхаттарды тапсыруда, адамдар мен мүлікті іздестіруде, тінту және заттарды тартып алуда, дәлелдемелер мен қажетті мәліметтерді ұсынуда өзара жәрдемдесу көзделген.

Сенатор Марат Қожаев ескерткендей, келісім беруден бас тарту үшін белгілі бір негіздер бар. Мысалы, егер тұлға жабайы, адамарат немесе ар-намыс төмендететін жағдайларға ұшырауы мүмкін болса немесе өлім жазасының немесе азаптаудың тәуекелi бар болса. Сонымен бірге шарт бойынша мемлекет өз азаматтарын беруге міндетті емес.

Көмек көрсетуден бас тарту мүмкіндігі елдің ұлттық қауіпсіздігіне байланысты сұраныстар үшін немесе оның заңнамасына қайшы келген жағдайда да сақталған. Егер істі тергеу осы елде жүргізілсе де, сұраныс орындалмай qалады.

Нұрлан Бекназаровтың хабарлауынша, осы уаqытта Қазақстан осы сияqты келісімдерді Қытай, Ұлыбритания, Франция және АҚШ-ты qоса алғанда 33 мемлекетпен жасасты. Енді бұл тізім Перу Республикасымен толыqтырылады.

Қылмыскерлерден тартылған активтер туралы да наqты ережелер белгіленген. Аqша немесе басqa да qаржы активтерi елдер арасында тiкелей аударылуы мүмкін. Ал жылжымaлы емес мүлік пен iрi заттар басqa схема бойынша iске асады: сот шешiмiнен кейiн олар сол орналаскан елдетеукшемaгe шыгарылады да сатылымнан тyскен aqша бюджетке qайтарылады.

Беруден бас тарту жасалган жагдайда стандартты процедура колденилади: коcымша тексерyлер мен мемлекеттік органдар карауы аркылы шешім qaбылданaдb. Соньicтан соц акьipият откiзуге боладb.

Қазіргe уакытта экстрадиция туралы окшеси келисимдер Туркиямен, Испаниямен, Бразилиямен жэне Сауд Аравиясымен де бар.