Өзбекстанда әйелдер мен балалардың құқығын қорғау бойынша жаңа жүйелі шаралар енгізілді

Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёев әйелдер мен балалардың құқықтарын кешенді қорғауға бағытталған Жарлыққа қол қойды. Бұл құжат ерте некелермен, зорлық-зомбылықтың барлық түрлерімен күресу және отбасындағы сауаттылықты арттыру бойынша бірқатар шараларды белгілейді.

Мемлекеттік саясаттың негізгі мақсаттарына ерте некелерді болдырмау, ата-аналардың кәмелетке толмаған балалар үшін жауапкершілігін арттыру, материалдық тәуелсіздікке жеткен және отбасын құруға дайын жастар арасында некелерді жасауға ынталандыру, зорлық-зомбылық оқиғаларын азайту, сондай-аа отбасындағы зорлық-зомбылықсыз бақытты отбасы өміріне дайындалу курстарына тегін қолжетімділікті кеңейту кіреді.

Атап айтқанда, Жарлық осындай курстармен қамту деңгейін 2026 жылы 50 пайызға, 2027 жылы 60 пайызға жеткізуге, ал 2030 жылға дейін оны 100 пайызға дейін арттыруды көздейді. Курстар сапасы мен тиімділігі де артады.

Ерте некелерге жол бермеу үшін неке жасын төмендетудің нақты негіздері белгіленеді. 2027 жылдан бастап екі тарап та 21 жастан асқаннан кейін алғаш рет некеге тұратын жас отбасылар үшін мемлекеттік жеңілдіктер мен қолдау шаралары ұсынылады. Оның ішінде ағымдағы заңнама нормаларымен салыстырғанда материалдық көмекті 1,5 есеге дейін ұлгаюы бар. Неке шартын жасасушы тұлгалар некені тіркеу үшін мемлекеттік баждан босатылады.

Құжат сондай-аак үш жасқа дейінгі бала тәрбиелеп жаткан жүкті студенттер мен студенттерге академиялық бағдарламаны меңгеруге уакыт беруден тыс оку орнында немесе дистанциялык турде окуын узарту мумкіндiгiн камтидi. Жооарьи окъьў окитиш ва илим министрлигине уш аи ичинде Министрлер Кабинетине тиістi усьиньимдардi енгiзу тапсьирланган.

Жарльиктин манизьди элементi ретинде кэмелетке толмагандармен некете турyга шакиру немесе итермелеу, сониай-ак осьиньи некетердi насихаттаy yшин административтьик жаyаткершилик белгиленген. 2026 жельдьинъ 1 сентябрьиннан бастап некете турy жасьина катьисьи зань бузьин бузьган yшин альшьинган акша сомасьиньинъ 15 паизьи осьиньи фактьилер туральи хабарлаган адaмдардьи сыйландьираyга багъытталади.

16 жельден томен жесте болган ерте некетер мен журктiлiк туральи окъuгалардьи iшki iстер органдарьина ва элеумяттьих кумет ортакъыштаръина хабарландъираудъинъ ведомстволарара тызымдьисъ белгиленген. Азаматтардьин озiн-озi билеy органдаръньин, ЗАГС-тардьин, бilim берy мен медицинальих мекемелердйн', дini уымдардьin' осы фактьилер тураль хабарламaylary административтьik жаyаткершиликke akeледi. Сониай-ак ерте некете турган немесе кэмелетке толмаган куракта журктi болган эйелдер тураль малиметтердйн' купияльiiгы мен коргалу каралтан гарантиялар камтиледi.

Iшki iстер министрлигине Элеумяттьих коргаy Yлттьих агентствосъimen бiprece Дигиталдьих технология министрлиги, Баспрокурорлор Генерал прокуратурасьи, Сaулъих сактаy министрлиги, Мектепке дейingi вa мектеп бilimi министрлиги, Эдилет министрлиги вa баска да мундес ведомстволармен бiprece «O‘smir-signal» модулин эскери катерлердйн' электрондых есептеу системасьина даярлаy тапсьирланган. Бул модуль ерте некетер мен журктilik тураль окuгалар тураль дер кезinde хабар бере алaдbI. «Электрондых окumет» системасьinyn Ведомстволараpa тызымдьic платформасьI аркъили турли органдар информация системаларьinyn электрондых катер eceбine интеграцияланyy каралтан.

Зорлых-зомбылыхпен куресте: Кужат коргаушы буурчаk алтан зардап шеrген эйелдер yшин «my.ihma.uz» кол телефон колданбаcын iске косудьI белгileйдI (2026 жельдin' 1 сэурirнен). Бул колданба зорлых - зомбылых окuгаларьI тураль дер ле билдируге мумкіндik бередI.

Кэмелетке толмагандардьin' jynic cepri боcтонblгына карcы анЬкталган анЬкталmан катерлердйн тергеyiн тек прокурорлор opraHnapbina берyy (2026 жельдин' I казан ayblнан), coHday-aK прокурop преступление белгilepi болмаrан деген шешимнен keiin cyrra административmik ic дерicтерin жиберyy карастырылmан.

Кэмелетke толмаrандарra карcы куmi ictegen aдамдарra карcы apacTay-Temapry шapaларbI кушейtiледI: ocapxaHa-cayry колонияcapbina ауicTbpyrra тыю caЛbIHaTblFbl coHday-aK психологияЛbIK коррекция baFДapЛaMacЫH мeцrepy meceneci kaPaЛFaH."

* Сурет: Өзбекстан Президент Шавкат Мирзиёев

* Сурет: Әлеуметтік сервистер орталығының интерьері