Өрт сөндірушілердің жолын бөгейтін көліктер: Астанадағы апаттан қандай сабақ алу керек

Астанадағы «Көркем-3» тұрғын үй кешенінде болған өрт, арнайы техниканың көпқабатты үйлерге еркін жетуінің мәселесін қайтадан өзекті етті. Көшеде қалаған жерге тұрып қалған жеңіл көліктер, апат жағдайында адамдардың өмірін сақтау үшін аса қымбат минуттарды тұтып алуы мүмкін.

Сәтсіз оқиға сәуірдің 12-сінің түні болды. Қазіргі заманғы жиһазбен жиналған пәтерде от шығып, үш баланың өміріне аяқ басты. Анасы ауыр жағдайда ауруханаға жатқызылды. Өрт сөндірушілерге шақыру келгенде, аула металл қақпалармен жабылып, барлық бос орындар машиналармен толы болды.

Жолды бөгеген көліктің иесіне тыйым салынған жерде тұру үшін айыппұл салынды. Бұл жаза 2026 жылғы бағалау бойынша 21 625-тен 64 875 теңгеге дейін құрай алады.

Азаматтық қорғау туралы заң экстрендік жағдайларда арнайы қызметтердің іс-әрекеттерін реттейді. Егер өрт сөндіру немесе адамдарды құтқару үшін мүлкіне зиян келтіру қажет болса, онда бұл іс-әрекет заңды деп танылады және зиянның орнын толтыру талабына жауап бермейді. Бірақ бұл тек сол жағдайда ғана, егер басқа шығар жол болмаса.

Қазақстан заңнамасында арнайы техниканың кедергілерді «тарандау» мүмкіндігі туралы нақты ережелер жоқ. Сондай-ақ, мұндай іс-әрекетке тыйым да салынбаған. Астана маслихаты соңғы уақытта бекіткен Жол қозғалысы ережелеріне сәйкес, экстрендік және коммуналдық қызметтер аумақтар мен үй-жайларға ену үшін сынып шығармашылығымен шектелмей «еркін өтуге» құқылы.

Өртке қарсы іс-шаралар департаментінің өкілдерінің пікірінше, ірі габаритті техникамен жеңіл автомобильді тарандау проездті босатуды кепілдемейді және қосымша залал мен тәуекелдерге әкелуі мүмкін. Тәжірибе көрсеткендей, сот процестері спасательдердің іс-әрекеттерinin заңдылығын дәлелдеуді кепілдемейді.

«Өзара әрекеттесу алгоритмі бар: полиция өрт сөндірушілермен бірге шақыртуларға шығып, проездке кедергі жасайтын автомобильдерді эвакуациялауды ұйымдастырады», – делінген ведомстводан берген мәліметте.

«Көркем-3» ЖК-дегі өртті сөндіргенде, спасательдер уақытты жоғалтпай, адамдарды авралды-спасениелік құралдар мен мобильді ранцевые орнатпаларды пайдаланып құтқара бастады.

Сенатор Марат Қожаев заңнаманың «шектен тыс қажеттілік» ұғымын рұқсат ететінін еске салды – бұл адамдардың өмірін сақтау туралы болса.

«Егер машина проездті бөгеп тұрса, оны залалсыздан немесе тастауды тыйым салатын нақты тыйым жоқ. Керісінше, бізде шектен тыс қажеттілік ұғымы бар. Тіпті осы жағдайда экстрендік службалар бірде-бір мүлкіне зиян келтірген болса да, шектiнен тыс кажеттилик шартында – ягни адамыныц омири мен денсаулытыц кутукару ушин истеген болса – оньщ ушин экандики кукукти коргаудьщ кандайда бирь нетижеси болмаган болар еди», – деди парламентарий.

Депутатка орай, казахстандики калалардьщ аумактарында арнаюи техника ушин арналган «киру сызыктарыньщ» (firelines) белгиленбегендиги мен парковка орындарыньщ таусылгандиги – негизги проблема. Копкабатьщ уилер куриле бастаганнан акель , проекттеу кагазында буга назарьщ аударылмагандиги анъкталатъь."

«Мысалы Германияда firelines (өрт сөндіргіш машиналар үшін арналган арнаюи белгиленім) бетинде турган учын ульке штрафтар казьщаланьщадьщ . Бул ережелер онжылъщкътардан берi колденьщадьщ . Казахстанъща да осьщаган белгiленiмдердi енгiзу кажет», – деди Маратьщ Кожаев.

Парламентарий бульц проблемальщ тек штрафтармен шешилемейтинин анъктадьщ . Закон колденiмдi болу учун алгашкъдан гана шартьщ">жасанъщануь">кажет."">">">">">">"""""""""""""