Микроқаржы ұйымдары клиенттерге «кепілдік» атауымен қосымша ақы төлетті

Қазақстандықтарға микронесие алу кезінде «кепілдік» деп аталатын қосымша қызмет тартуға тырысты. Бұл қызмет шын мәнінде төлем мерзімін ұзарту үшін алынатын ақы болып шықты.

Мемлекеттік кірістер комитеті (МКК) микроқаржы ұйымдарының (МҚҰ) осындай тартымды әдістемелер арқылы қосымша табыс тапқанын анықтады. Тексеру нәтижелері бойынша төрт МҚҰ-да осындай келісімшарттар бойынша айналым 55,9 миллиард теңгені, ал төленбеген ҚҚС сомасы 6,1 миллиард теңгені құраған. Бұл қорытындылар соттар арқығы расталды.

Іс жүзінде не болды? Несие рәсімдеу кезінде клиенттерге ресми түрде қаржылық міндеттемелерді қамтамасыз ету сияқты көрінетін «кепілдік» рәсімдеу ұсынылды. Алайда, тексерушілердің белгілеуінше, бұл мүлдем басқа қызмет еді: оның әрекет ету мерзімі тек шектеулі жағдайларда және төлем мерзімін ұзарту мерзімімен сәйкес келді, нақты жауапкершілік болмады.

МҚҰ-лар бұл схема арқылы клиенттерден қосымша қызмет үшін ақы алып, сонымен бірге оны «жеңілдетілген операция» ретінде рәсімдеп, ҚҚС төлемеуден пайда көрді. Заң бойынша тек несиелердің өзі ғана салық жеңілдігіне ие, ал оларға ілеспе платтық қызметтер жатпайды.

МКК сонымен қатар сақтандыру агенттігінің 26 миллиард теңгелік операцияларын да анықтады, олар да осындай механизмдерді пайдаланған болуы мүмкін. Олар қазір тексеру барысында. Ведомство мәліметтері бойынша осындай схемалар МҚҰ жұмысының әртүрлі сегменттерінде де колданылуда.

Тексерулер жалғасуда. МКК мамандарының мақсаты – операцияларды олардың нағыз экономикалық мәніне сәйкес салық салу және платты қызметтерді жеңілдетілгендер ретінде жасыру әрекеттерін тоқтату.