Токаев БҰҰ-ның реформалау дағдарысы туралы айтты

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Анталия дипломатиялық форумының панельдік сессиясында сөйлеген сөзінде Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) қазіргі жағдайы мен реформалау мәселелеріне тоқталды.

Ол халықаралық қауымдастықтың үнемі «айрылым жолда» тұрғаны туралы айтылатынын еске алып, бұрынғы БҰҰ Бас хатшысы Кофи Аннанның да осы сөзді жиі қайталағанын атап өтті. «Халықаралық шиеленісті төмендетуге келгенде, бұл ешқашан өзгермейді. Аймақтық қақтығыстар бүгінде аймақтан әлдеқайда шығып, жаһандық сипат алды», – деді Президент.

Тоқаев БҰҰ-ның алмастырылмас, әмбебап ұйым екенін мойындаса да, оны тек қолдау ғана емес, реформалау қажеттілігі туралы пікірлердің барлығына назар аударды. «Бұл шындық. Алайда, шынайы болайық. Мұның жақын арада болатынына ешкім сенбейді, өйткені біз БҰҰ-ны реформалау, өзгерту және қайта форматтау туралы ұзақ уақыт бойы айтып келеміз, бірақ бұл орын алмады. Біз адал болуымыз керек: дәл Қауіпсіздік Кеңесі БҰҰ-ны реформалаудың негізгі элементі болып табылады», – деп түсіндірді ол.

Президент халықаралық институттар рөлінің төмендеуінен аландаушылығын білдірді. Оның пікірінше, негізгі келіссөздер көбінесе БҰҰ платформасынан тыс жерлерде – белгілі бір астаналар мен конференц-залдарда өтеді. «Біз осы қақтығыстарда БҰҰ-ның жоғарғы өкілдерін делдал ретінде көрмейміз. Бұл маңызды мәселе», – деді ол.

Сонымен қатар Тоқаев жаһанды саясаттағы парадоксты баяндады: маңызды халықаралық мәселелерді шешуге дәл Қауіпсіздік Кеңесінің өзі кедергі жасайды, нәтижесінде дипломаттар басқа платформаларға бет бұруға мәжбүр.

«Мен көпжақты дипломатияның берік жағыndayмын және әлі де әлемнің тыныштығы мен әділет идеясына топтасушы адамзаттың жарqын болашағына сенемін»

Президент 80 жыл бұрын құрылған ұйымның уставында әлі де «жауды мемлекеттер» туралы ескі түсініктер бар екенін сынап, заман талабына сай келмеген идеялардан арылу қажеттігін атап өтті. Осындай мемлекеттер қазір БҰҰ-ны қаржыландыру мен тыныштыq сактау процестерінде маңызы рол атqарады.

Сонымен қоса Тоqaev алдынaлушы дипломатияның рөліне тоqталa отырa отырa отырa отырa отырa отырa отырa отырa отырa отырa отырa отырa отырa отырa отырa отыр aот aот aот aот aот aот aот aот aот aот aот aот aотыр . Оның пiкiрiнше , соңғы 30 жыл iшiнде тек сыпайы сөздер мен декларациялар болды , наqiти iс - eрекеттер болмады . Аумаqты немесе жаhанды qaqtьıqastardьı болжаудьı талаб ететiн шараларга назар аударy кереk .