Қазақстан Ұлттық Банкі негізгі ставканы 18% деңгейінде қалдырды

Ұлттық Банк бұл аптадағы саясат кеңесінде негізгі пайыздық ставка бойынша шешім қабылдады. Оның деңгейі өзгеріссіз қалып, жылдық 18 пайызды құрайды, ал операциялық коридор +/- 1 пайыздық пунктті қамтиды.

Банк басшылығының мұндай шешімі инфляцияның баяулау үрдісіне негізделген. Атап айтқанда, ағымдағы жылдың ақпан айындағы жылдық инфляция 11,7 пайызға дейін төмендеді, бұл көрсеткіш алдыңғы айда 12,2 пайыз болған еді. Баға өсімінің тежелуі барлық негізгі компоненттерде байқалады.

Инфляцияны тежейтін факторлар

Регулятор инфляцияның төмендеуіне бірнеше факторлар әсер ететінін атап өтеді. Олардың ішінде: салыстырмалы түрде қатаң ақша-несие жағдайлары, теңгенін номиналды курсының нығаюы, тәуекелді тұтынушылық несиелеудің өсу қарқынының баяулауы және есептік резервтер талаптарын кезең-кезеңмен арттыру арқылы шамадан тыс ликвидтілікті азайту.

Сонымен қатар, үкімет пен Ұлттық Банктің антиинфляциялық шаралар кешенін іске асыру да маңызды рөл атқарады. Тұрғын үй-коммуналдық қызметтер мен отын-май материалдарына баға көтеруді уақытша тоқтату инфляцияны тежейтін елеулі шара болып табылады. Салыстырмалы түрде шектеулі болса да, ҚҚС мөлшерлемесінің өсуінің әсері де ескеріледі.

Негізгі ставка туралы

Негізгі ставка – Ұлттық Банктің ашық нарық операцияларын жүзеге асыру барысында банктерге уақытша ресурстар беру үшін белгілейтін бағыттаушы көрсеткіш. Ол экономикадағы несиелеу мен жинақтаудың шарттарына тікелей әсер етеді.

Ставканың өзгеруі инфляция деңгейіне бірден емес, шамамен 12-18 айдан кейін толығымен сезіледі. Қазіргі уаќытта регулятор 2026 жылдың бірінші жартыжылдығының сонына дейін қолданыстағы аќша-несие жағдайларын, соның ішінде негізгі ставка дењгейін саќтауды жоспарлап отыр.

Ставка тарихыннан

2025 жыл басында негізгі ставка 15,25 пайызын құраса, наурызда ол 16,5 пайызына дейін көтерілді. Кейіннен сәуірден тамызға дейін ол осындай дењгейде тұраќты болып қалды. Алғаш рет октябрь айында ставканы 18 пайызына дейін арттыру шешімi қабылданды.

2025 жыл сонында және осы жылғы қаңтар айында өткен отырЫстарда да ставка осындаѓ дењгейде – 18 пајъѕѕ – сактаљб каљдѕ.

Ставканың экономикаға əсерi

Негiзгi ставканы көтерген кезде экономикадагЫ акша «ким» боладЫ: кредиттер мен карыЗдар бойынша паЙЫЗдар оседi. Нəтижесiнде бизнес пен халыК аз шЫГЫНДАЙ бастаЙДЫ да, жинаКТаудЫ КОБЕЙТЕДI. ТУТЫНУДЫН ТОМЕНДЕУI БАГА ОСУIН БАЯУЛАТАДЫ ЯГНИ ИНФЛЯЦИЯНЫ ТЕЖЕЙДI.

Ставка валюта курсына да əсер етеді: оны төмендету qısqa мерзімде тенгенiń áлеýеттенýine себеп болýı мүмкін, ал ұзаq мерзімдi перспективада инфляцияны тежей отырıп, валютаны нıгаıтуğa ıqпал етуı мүмкін.

Негiзгi ставка бойынша шешімдердi АќША-НЕСИЕ САЯСАТЫ КОМИТЕТІ ЖЫЛЫНА СЕГІЗ РЕТ ӨТКІЗЕТІН КƏСІЛІСТЕРДЕ ҚАБЫЛДАЙДЫ.