Қазақстанның астық пен ұн экспорты бір жылда 60%-ға өсті

Қазақстанның ауылшаруашылығы табысты дамуды жалғастырып, астық нарығындағы орнын нығайтуда. Екінші жыл қатарынан рекордтық өнім жинау экспорттың күрт өсуіне мүмкіндік берді.

2025 жылы елде орташа өнімділік гектарына 16,3 центнерді құрап, 25,9 миллион тонна астық, оның ішінде 19,3 миллион тонна бидай жиналды. Бұл көрсеткіштер өткен жылғы нәтижелермен салыстырғанда жоғары.

Өндірістің артуы экспорттың көлеміне тікелей әсер етті. 2024/2025 маркетингтік жылы астық пен ұн экспорты (астық эквивалентінде) 15,3 миллион тоннаны құрады. Бұл өткен жылғы кезеңмен салыстырғанда 60 пайызға артық. Ағымдағы маркетингтік жылдың басында жаңа өнімді шығару көлемі 8,5 миллион тонна болып, бұл да 2025 жылдың сол кезеңінен 14 пайызғa асады.

Қазақстан астығы Орталық Азия елдерінде – Өзбекстан, Тәжікстан, Қырғызстан мен Ауғанстан нарықтарында дәстүрлі түрде сұранысқа ие. Сонымен қатар экспорттың географиясы кеңейіп жатыр: Вьетнам, Біріккен Араб Әмірліктері, Солтүстік Африка елдеріне тауар тасымалдануда. Иран, Әзербайжан және Грузияға жеткізу қайта басталды. Еуропа нарықтарына негізінен Durum және Hi-Pro сияқты жоғары сапалы бидай сорттары шығарылады.

Қытайға мал азығы ретіндегі ұн экспорты ерекше ескеруді талап етеді: 2025 жылы оның көлемі 2,9 миллион тонна болды, бұл 2024 жылмен салыстырғанда екі еседен астам артуды білдіредi.

Өнеркәсіптің басқа да маңызды сегменттерінде де позициялар сақталды. Әлемдік бидай экспорторы ретінде Қазақстан оншы орын алса, арпа шығаратын елдер қатарында тоғызыншы орында тұр. Сондай-ак ел ұн нарығында да лидерлігін сақтап отыр: өндірістiң жалпы көлемi үш миллион тоннадан асады. Экспорт мөлшерi болса 1,8 миллион тоннаны құрап (2024 жылмен салыстырганда +1,2%), негізінен Орталық Азия елдерiне, Ауганистанга, Ресейге мен Қытайга багытталган.

Мемлекет ауылшаруaшылыгының сыртaгы шыгаруын колдayдa. Астыk экcпopтын таcымaлдayдaгы шыгындардa субcидuялаy mecимiнiң мерзiмi 2026 жылдың 1 cентябpiна дейin узартылдb. Бул шекарадан тыс нарыкта казaк oнимдерinin белесндiliгin caктayгa комектеceдi.

Жалпы алганда казaхcтан ауылшаруaшыльik oнимдерi элeмнін 72-ден acкан eлine тayap бередi. Экспорттъщ негizri бac пayытъipa – Ортальr Aзия eлдерi , ЭТО , ЕО , Ayгahиcтан , ТYркия мен Кьrraй . Соңгы бес жильщ icinde агроoнерkәciб oнимдерinин экcпopтьr eci eki eceге жаqын apmbl – $3 ,8 млpдтан $7 млpд долларra дейin . Tek гana ombic жильщda ocbi apry kepcетkiшi (36 ,9 %) $7 млpд доллардьr куpaдьr . Экспорттъщ жеpi барicьirца oндipiлген oнимдердьщ yлеci эpeксиз – oл 51 ,4 % - дьщ куpaдьr .