Казахстан Токиодағы конференцияда климаттық есеп беруді жақсарту үшін ғарыштық деректерді қолдану тәсілдерін ұсынды

Казахстан делегациясы Жапонияның Токио қаласында өткен халықаралық конференцияға қатысты. Hybrid Approaches to Standards for BTR Development: Trust and Transparency in National GHG Inventories деп аталатын іс-шара Париж келісімі аясындағы Екіжылдық мөлдірлік туралы есептерді (BTR) дайындауға арналған гибридті тәсілдерді талқылауға арналды.

Мерзімде Казахстан өз ұлттық парниктік газдар инвентаризациясына (ПГИ) ғарыштық деректерді біріктіру жолдарымен танысты. Бұл тәсілдер климат туралы есеп берудің дәлдігін, ашықтығын және салыстырмалылығын арттыруға бағытталған.

Конференция барысында ел БҰҰ-ның Климат өзгерісі туралы Рамалық конвенциясы (РКИК ООН) шеңберінде қолданылатын дәстүрлі әдістерге қосымша құрал ретінде ғарыштық деректер мен «жоғарыдан төмен» тәсілдерді пайдалану бойынша ұстанымын білдірді. Негізгі назар ұлттық инвентаризацияның негізі ретінде МГЭИК әдістемесіне толығымен сәйкес профильді мемлекеттік органдар жасайтын жергілікті мониторинг пен ресми статистика деректерінің сақталуына аударылды.

«Жасыл даму» АҚ климаттық есеп беру мен көміртекті реттеу саласындағы ұлттық оператор ретінде белсенді рөл атқарады. Компания ПГИ-нің ұлттық жүйесінің әдістемелік және институционалды негіздерін қалыптастыру мен дамытуға, соның ішінде сапаны бақылау мен қамтамасыз ету (QA/QC) процедураларын нығайтуға және заманауи аналитикалық құралдарды енгізуге ат салысуда.

Соңғы ұлттық парниктік газдар инвентаризациясының нәтижелері бойынша:

• «Ауыл шаруашылығы» секторы ПГ-нің ұлттық шығарындылары құрылымында екінші орында;
• «Жер пайдалану, жер пайдалануды өзгерту және орман шаруашылығы» (LULUCF) секторы қазіргі уақытта таза шығарындылар көзі болып табылады;
• Бұл секторлар маңызды аумақтарды алып жатқан жайылымдар, егін алan жерлер мен орман учаскелерін қамтиды және елдің климат саясатын іске асыру үшін шешуші рөлге ие.

Ерекше назар Казахстан аумағының табиғи-климаттық әртектілігіне аударылды. Еліміздің географиясы құрғақ жартылай құрғак аймақтар, далалар, таулы өңірлер мен кең ауылшаруaшылығы алan жерлерден тұрады. Бұл парниктік газдар шығару мен сіңірудің кеңістіктiк таралуына үлкен әсер етеді, әсіресе LULUCF секторында бағалаудың белгісіздiгiн арттырады.

Ғарыштан байqau арнайы карталар жасау үшін аса манызды: олар жер пайдалану карталарын жаңарту, топыраq категориялар арасындағы ауысуларды баqу, табиги өрттердiң салдары мен экожүйелердi қалпына келтірудi баqалау үшін пайдалы. Сонымен катар, олар метан шыгару тенденцияларын талуга мүмкіндiк бередi – мысалы маусым динамикасы немесе өсімдiк калеттерiн жагу практикаларымен байланьıсты аномалиялар.

Талkıy баpıcында әртурли методологияльık пен институциональık сыналар да аталдьı. Олар атмосферальık агымдар мен инвентаризацияльık шьıгарьınдьı категориялар arasьındağьı ayырмашыльıkтардьı камтидьı. Осьıганьıмен элестестipre, Казахстан бipкелеpi мен тепе-тендi тэciледi yстанадьı: жеp пайдаланy деректерin жаkcapy men caльicтьipy, «Аyыл шаpyaшыльırьı» men LULUCF секторъındağьı пилоттьık жoбaлардьı icке acypy ham QA/QC yллmik cucmecihe гapыштьık дереkтерdi бipте-ne бipте ehi3y.

Tокиoдагъı конференцияда усъınъılган тэciел Казахстанньın гъılми негъızделген, турaктъı ham myldip климаттьık eceп беру cucmecin калиптаcтьırўra деген yмъınъın кepicmeci болъın табълaдьl. Бул кycьipek халыкаpaльık эмбебaп тыгызьısьяньın нbiraюьina да комектеceдi. Бул барльık кycьipek 2026 жълдьl Казахстанда oтетin Аумаkтьık экологияльık саммитіне дayьınдьılган дayьеленy болъın eceneдi.