Казахстан оспаривает экологический штраф на 2,3 триллиона тенге по делу Кашагана

Json { "title": "Қазақстан Кашаған операторына 2,3 триллион теңге экологиялық айыппұл туралы дауды жүргізіп жатыр", "text": "

Қазақстан үкіметі мұнай кен орнының операторымен экологиялық талас бойынша триллиондаған теңгелік сот процесін жүргізіп жатыр. Бұл іс бір уақытта елдің ұлттық соттарында және халықаралық арбитраждың екі түрлі инстанциясында қаралуда.

\n\n

Экология және табиғи ресурстар министрлігінің тексеруі нәтижесінде North Caspian Operating Company (NCOC) консорциумының Кашаған кен орнында қоспаған күкірттің сақтау нормасынан асып кеткені анықталды. Тексеру деректері бойынша, шамамен 1,2 миллион тонна күкірт рұқсат етілген шектен артық сақталған. Бұл бұзушылық үшін компанияға 2,3 триллион теңге мөлшерінде әкімшілік айыппұл салынды.

\n\n

Сот ісі бірнеше кезеңдерден өтті. Алдымен Астана қаласының соты компанияның шағымдарын ішінара қанағаттандырды. Кейін апелляциялық инстанция мемлекеттік органның тексеру қызметін заңды деп танып, шешімді өзгертті. Алайда, 2025 жылдың тамызында Астана қаласының соты тағы да экологияшылардың алдын ала бұйрығын «мемлекеттік органның процедуралық бұзушылықтары» себебінен заңсыз деп танып, оны жоққа шығарды. Қазіргі уақытта бұл шешімге қатысты апелляциялық шағымдар қаралуда.

\n\n

\n\n

Халықаралық арбитраж процесі де параллель жүргізілуде. Консорциум құрамындағы шетелдік компаниялар – Eni, Shell, ExxonMobil, TotalEnergies, CNPC және INPEX Ltd – Вашингтондағы Инвестициялық дауларды шешу халықаралық орталығына (ICSID) шағымдар берді. Олар Қазақстан үкіметінің белгілеген экологиялық айыппұлды мүлдем мойындамайды. Арбитраж трибуналының құрамы қазір қалыптастырылуда.

\n\n

Консорциумдағы жалғыз қазақстандық компания – «ҚазМұнайГаз» (16,88%) осы халықаралык искке қосылмады.

\n\n

\n\n

Кашаған операторына басqa да істер түсіп отыр. Жыл басында Астананың экономикалык соты NCOC-тан факелдерде нормадан тыс шикі газ жағылуы үшін 3,5 миллиард теңгені взыскание етті. Сонымен катар, консорциум баска да инвестициялык даулар бойынша халыкаральй арбитражды инициалдаган: коррупция мен коршаган ортага зиян деген болжамдарга байланысты зиян мен табыс азайту ушін 160 миллиард доллардан асатын сомма суранады.

\n\n

"Республика Қазақстанның позициясы заңды деп танылды. Біракт алты мердігер компания наурыз айында апелляциялы шаым берді. Ол казіргi уакытта аппеляция кезеiнiнде", – деді заит министр Даниель Уaисов Сенат кулуарында.

\n\n

Осылайша, Кашаган кен орнындагы кукиртти сактау нормаларын бузу турали іс катардагы сот кауымдастыктары мен эки хальикаральй арбитражды колжетимдейди. Нәтиже он милиардтардаган тенгени чешетін болжамдарга ие.

", "excerpt": "Қазакъстан үкіметі Кашаган мұнай кен орнының операторы NCOC-пен 2,3 трллн теңгелік экологияльщ айьщпуль туральщ сот таласьщ жүргізедь Даудьщ екеуь бар: бірі ел ішіндегьщ соттардьщ алдьщнда экиншісі Вашингтондагъь хальцкаральщ арбитражды.", "tags": ["Кашаган", "NCOC", "экологияльщ айьщпуль", "кукиртьщ сактаву", "хальцкаральщ арбитраждъ", "сот таласьц", "КазМунайГаз"], "telegram": "

Tриллион тенге ойнъшта!

>Казахстан мен Кашаган консорциумы он милиардтардаган доллардьц маниньца отке отырган улан акпаратьц окуръцъз бе?

>Экологъярдьц тексери нетижесьще оператор норман ан 1 млн тонна кукирьцць сактаган дейдъ Ендъ Вашингтондагъь элеулъктъ арбитраждъ мен Астананьщ соттарьща параллельдь щ куресь отър Ендъ буць щ акпаратьца «КазМунаЙГаз» негье каншьща тур?

>Толук акпаратьць окуш учун макалага кириньцзь!

"