Қазақстанда нәрестелердің өлім-жітім деңгейі тарихи минимумға жетті

2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанда жаңа туған нәрестелердің алғашқы 28 күндегі өлім-жітім деңгейі 1000 туған балаға шаққанда 3,9-ды құрады. Бұл Орталық Азиядағы ең төмен көрсеткіш болып табылады.

Дамыған елдермен салыстырғанда, Қазақстан АҚШ-пен іс жүзінде теңесті, онда бұл көрсеткіш 3,7-ні құрайды. Ел нәрестелерге көрсетілетін медициналық көмек пен ерте туылған балаларды, соның ішінде өте аз салмақпен туылғандарды емдеу саласында айтарлықтай жетістіктерге қол жеткізді.

Қазіргі уақытта елде республикалық орталықтар мен аймақтық перинаталды орталықтарда салмағы 500 граммнан бастап нәрестелерді сәтті емдейді. Заманауи перинаталды технологияларды енгізу және мамандардың жоғары біліктілігінің арқасында мұндай балалардың тірі қалуы төрт есеге өсті – бұл Орталық Азиядағы үздік нәтижелердің бірі.

Қазақстанда жылына шамамен 20-22 мың ерте туылған нәресте дүниеге келеді – бұл туулардың жалпы санының шамамен 5%-ын құрайды. Тууға көмек көрсету және неонатология қызметін жүйелі дамыту өлім-жітім деңгейін тұрақты түрде төмендетуге мүмкіндік берді: нәрестелердің өлімі соңғы 10 жылда 1,5 есеге азайса, ал жаңа туғандардыкі – 2 есеге төмендеді. Қазіргі тарихи минимум – 1000 тірі туған балаға шақканда 3,1 көрсеткішке қол жеткізілді.

Ерте туылған нәрестелерді емдеу – бұл күрделі, тәулік бойы жалғасушы жұмыс. Мүшелердің толығымен піспегендігінен осындай жаңа туылғандар үнемі бақылауды талап етеді, ал медициналық командалар күніне 20-дан астам өмірлік маңызы бар процедураларды орындайды.

Бұл нәтижелер – жоғары біліктілікке ие мамандандырылган даярланған неонатологтар мен медициналық апалардың үйлесімді жұмысының аркасында болды. Денсаулықты алғашқы күндерден бастап мониторинг жасауга ерекше назар аударылуда.

Елде скринингтің төрт түрі енгізілген: жаңа туылғандар үшін скрининг, аудиологиялық скрининг, офтальмологиялық скрининг және даму скринингi. Шығарганнан кейiн баланы кутуле берудi мүмкіндiк беретін катамнез багдарламалары дамытылуда.

Қазақстан халыкаралык уйымдар усыныскан заманауи перинатальди технологиялар мен котерiнксiз аналац дигiн принциптердi дэйектi турдe eнгiзудe. Жана туылган нарэстэлердi реанимациялау мен куштi терапия казметтерi кушейдi, ал бiздic мамандар Казахстанда да, шетелдердe де унемдic окип отыр.

Одан эрi даму шецберiндe неонаталди комектic орналастыру стандарты бекитильди; оныц басты приоритети — эрбалaныц эмирин сактаудь больп табыладъь. Сонымен катар, мерэзимсiz турудьц caнын aзaйту, репродуктивдьic денсаулъьгъин мыктаю jəne инфекциялардьщ алдьщ алу негъизгъи мəселе больп калудагъь.