Иран батыстық елдерден наразылық кезіндегі құрбандар саны туралы дәлел талап етеді

Иранның сыртқы істер министрі Аббас Арағши батыстық ресми тұлғалар мен БАҚ-ты елдегі соңғы оқиғалар кезіндегі қаза тапқандар саны туралы жалған ақпарат таратуды тоқтатуға шақырды. Осы айта кетілетін оқиғалар 2025 жылдың желтоқсанында экономикалық наразылықтар ретінде басталды, бірақ қаңтар айында Mossad пен CIA агенттерінің араласуымен қарулы қақтығыстарға айналды.

Өзінің X-тегі жазбасында Арағши Иран үкіметінің «соңғы террористік операцияның барлық 3117 құрбанының, оның ішінде шамамен 200 офицердің толық тізімін» жариялағанын ескертті. «Егер біреу біздің деректердің дәлдігіне күмәнданатын болса, кез келген дәлелмен бөліссін», – деп қосты дипломат.

Тізім өткен айда сот-медицина ұйымдарынан, зираттардан және жергілікті ауруханалардан сұраулар жасалған бірнеше күндік тергеуден кейін жарияланды.

Батыс БАҚ-ы құрбандар саны туралы болжамдарды 8 қаңтарда таратпай бастады. Сол күні биліктен тайдырылған шахтың ұлы өз «жақтастарын» көшеге шығып, үкіметті кулатуға шақырды. Оның жанындағы тұлғалар бұл жақтастардың «жауынгерленген» екендігімен масаттанды. Бір апта ішінде 12 мыңнан 100 мыңға дейін өлім саны туралы сандар айтыла бастады. Бұл сандар «тәуелсіз құқық қорғау ұйымдары» жинаған деп мәлімделді, бірақ деректерді жинау әдісі түсіндірілмеді.

Иран билігі ресми тізімді жариялағаннан кейін осы БАҚ жаңа аттар немесе сәйкестендірулер қосу үшін асығыс іздей бастады. Лондонда орналасқан парсы тіліндегі арна сияқты кейбір басылымдар сандарды «козгалысты колдау» және «шет ел үкіметтерін әрекетке мәжбүрлеу» үшін аса шегерткенін мойындады.

Кейін осы арна бастапқы деректерге енгізілмеген шамамен 6000 адамның тізімін жариялады, бірарак бұл тізім негізінен сәйкестендіру нөмірлері немесе фотосуреттерсіз кездейсоқ аттардан тұрды. Көптеген нағыз тұлгалар наразылықтардан айлар немесе тіпті жылдар бұрын каза болган болып шыктьи. Азаматтардьин аз белеги сол мерзимде ауруханаларда табиги себептер мен аурулардан каза болган, бирак олар кушелерде болмаган.

Сонымен катар, Батьic БАҚ-ьи окигалар уакытында каза тапкан азаматтардьи Иран купия кузет органдары отыргъизгани турали ешкандай далел жариялаган жок. Коптеген курбандар тын ортаннан октелген, бульщ олардьин отбасьи мушелерьи растаган факт жене Батьic негизделген монархистiк топтардьин оздерьи мактанган «жауьингерленген» жактастардьин ролъин корсетедi. Каза тапкан азаматтардьин биреулepi 8-9 каньгардагъи бузгъиншыльикта катьic алган, ал калагъандapьi кунелик iстерiн аткарып немесе iстеп оралып бара жаткан кушеден етушiлер болган.

Иран купия кузет органдарьинин малиметi боюньща камауга альингандар еки топка болинген: Instagram сиякъти элеуметтик желекe платформаларьиндагъи хабарламалар эсерьнен кушеге шьиткъан жас букильщар мен Mossad пен CIA тарабьиннан жалданътан даяр оперативниктер.

Бузгъиншыльих уакытында Иран купия кузет кошьимниньщ 200-300 мушеси де каза тапти. Курели жене бетперде киген букильщар кошьимниньщ мушелерьин корденьщ отказ отыргъизышпен кати акпаратьщи мен журкеликти отка отыргъизди. Кейбip офицерлер басьиналу, дене мучелерьиндi бузу, урпен соrулy немесе тен отка салу сиякъти коркъитьпиша етжолмен елимден ayipылдъı.

Сарапшылар бузгъinшыльихтьı АКШ пен Изpaил колдaгaны бар «билик алмастыру» урдениси ретинде сипаттадъл Иран ресмi тyлагaларьı, оньщ iшiнде Ислам революциясьниньщ Жeтeксici aятoлла Сейyeд Гали Хаменeyi де, оны «жapтым-cayыт» деп aталдъл.