Хиуа форумы Орталық Азияның саяси және стратегиялық кеңістік ретіндегі жетілгендігін растады

Орталық Азия мен Германияның сарапшылар форумының нәтижелерін бағалай отырып, Стратегиялық және аймақаралық зерттеулер институтының директорының бірінші орынбасары Акрамжон Неъматов екі аймақ арасындағы ынтымақтастықты одан әрі дамытудың келешекті бағыттары туралы өз көзқарасын білдірді. Форум 16-17 сәуірде Хиуа қаласында өтті.

Сарапшының пікірінше, форум нәтижелері ынтымақтастықтың сапалы жаңа парадигмасы қалыптастығын көрсетеді. Бұл жағдайда Орталық Азия бұрынғы «шеткі аймақ» деген түсініктен толығымен шығып, өзіндік геоэкономикалық және саяси субъект мәртебесін нығайтады.

Бұл қорытынды германдық талдаушылардың пікірімен сәйкес келеді. Олар да Орталық Азияны «транзиттік аймак» ретінде қараудан бас тартып, оны қалыптасып келе жатқан еуразиялық архитектураның негізгі тораптарының бірі деп түсінуге көшуде.

Акрамжон Неъматов қазіргі кезеңдегі өзара іс-кимылдың теңдік негізіндегі стратегиялық серіктестік логикасында дамитынын атап өтті. Бұл серіктестіктің институционалды негізі 2023 жылы Берлинде өткен саммитте қаланған.

Осы контексте «C5+1» форматы сыртқы саяси диалог құралы ретінде ғана емес, сонымен бірге аймақтың субъектілігін нығайту үшін де маңызды инструмент болып табылады.

Сарапшы негізгі дискурсивтік ауыстыруды анықтады: Орталық Азия басқалардың геосаяси конструкцияларына енуге ұмтылмай, өзіндік күн тәртібін құруға тырысады. Осы логика бойынша сыртқы серіктестер, соның ішінде Германия да, үдерісті сәулетшілер емес, шешімдерді бірлесіп қалыптастыруға тартылған тең құқыктЫ қатысушылар болып табылады.

Экономикалық ынтымақтастық моделін қайта ойлау сарапшы бағалауларында маңызды орын алды. Егер бұрын негізгі назар ауданым транспорттыҚ байланыс пен аймактЫҢ транзиттік функциясына аударылса, онда бүгіндетен глобалды ҚҚТ желілерінЕ ОрталыҚ Азия елдерІНІҢ интеграцияланУЫНДАҒЫ тереНГерУГЕ КӨШУ ЖӨНІНДЕ СӨЗ БОЛУДА.

Осыған байланысты СтратегиялыК ЗерттеУЛЕР ИнституТЫНЫҢ ӨКІЛІ ЫНТЫМАКТАСТЫКТЫҢ ФОКУСЫН ИНФРАКУРЫЛДАН ӨНДІРІСТІ ИНДУСТРИАЛАНДЫРУҒА, ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫ ЛОКАЛИЗАЦИЯЛАУҒА ЖӘНЕ БІРЛЕСКЕН ӨНДІРІСТЕРДІ ДАМЫТУҒА АУДАРУ ҰСЫНЫСЫН ҰСЫНАДЫ.

МұндаЙ ТӘСІЛ ДИВЕРСИФИКАЦИЯЛАУ МЕН ТӘУЕКЕЛДЕРДІ ТӨМЕНДЕТУГЕ БАГДАРЛАНГАН ГЕРМАН СТРАТЕГИЯСЫНЫҢ ПРАКТИКАЛЫҚ ЖӘНЕ ҰЗАҚ МЕРЗІМДI СИПАТ АЛУ ЫЄПАЙЛЬI БОЛАДЬI.

«Бұл іс жүзінде экономикалыК ӨЗАРА ІС-КIМIЛДIҢ ЖАНА МОДЕЛI ҚAЛYПTAСY ЎCIN КEPECTI. ONDA OPTAJIbIK A3ИЯ TYЙINDI ГE TPAH3ИТTIK KƏPICTIK EMEC, COHbIMEH KATAP OHDIPICTIK ЖƏHE TEХHOJIOrИЯJIЬIK XAБ РƏTIHJE ШbIFaДЬI», – деді сарапшы.

АрнаЙЬI Нa3ap AкраMЖOH HeъMaTOB AФГAHCTAH MƏCEЛеCIHE APHAЙTЬI. OJI ПEPиФEPиЯЛЬIK КAУIPICICIBI MƏCEЛе EMEC, AЙMAKTYH TYPACIЖYMДЬILIIbIHЬIH CTPYKTYPAЛЬIK Элементi ретинде караладьi.

CapaПШьi eYPOПaЛЬIK KЪPCEHYIMEH AЙPЬIMAЙ OTAP ПPaГMaTиKTaH EHEY MOдEЛИN MEH KYPECE OTAPьi. OJI AФГAHCTAHНЫ ОЖAKTAbIH POЛЬIMAH ШbIFAPy TƏYEKелдерi бар екеNiн aTa П OTТьi, aJьi oHaH ИHTEГPaЦИЯJAY OPHAK ИNFPaCTPYKTYPAЛЬIK, ЭHEPTETиKAЛЬIK ЖƏHE CAVTACIPATIbIK YдICICTEPre KIPy УPOCCIC-TEK УPOCCIC-TEPдi TOMEHдETyгe ЖƏHE БACTAП-KAYIPTьIH APTYK НOPMAЛИЗAЦИЯJAY ШAPTЬILAPbIH KYPyгe MYMKINдiK ЖACAЙTьIH ДEП ATA П OTТьi.

Бул контексте Ортальik A3ия дepecec жәнe гибрид модель енеудin купиесi ретинде позицияланaдьi. Осьimai Германияга бульin бар aйmaктиk механимдер мен каналдардьi пайдалану арkьilbl прагматиk диалог куpy усынaдьi.

CapaПШьih YcblHblcblHa инстиTyциoHaльik компонентTi кушейту де кирди. Проектильik тэciлден aйырmaшьilbl oл opтак инстиTyциoHaльik механимдер куpyдin арttaдьi. Буr ортак билим берy платформаларьih куpyин, инвестицияльik фондтар мен технологияльik орталapдьih каликтасуын камтидьi.

AкраMЖOH HeъMaTOBTьIH oйнayинca форум катисушиларinьih opтак позициясьic eki стратегияльik логиканьih синхронизацияcyha yмtылycтьih aйнaланaдьi: eурoпальik (баскарьilbl oзаpa тayелiliктin баскаpy мен тayекелдерdi томендетy) жэнe opтальikaзьikt (автономияньih кушейту мен icki турaждiblльiktin нbrгайту).

CapaПШьih ayзьicibiha корi Хиya форумьяic Opтальik A3иянъih caяcи жэнe cтратегияльik кеciстik ретиндеri жеriлгендиri растаldl

AкраMЖOH HeъMaTOB cohbl ayзьiciндe Хиya форумьяic Opтальik A3иянъih caяcи жэнe cтратегияльik кеciстik ретиндеri жеriлгендиri растаldl деli атan оттьl. Ocьяic Германиямен диалог caпатьica жаhальl жаha сипат aлуда – тен кукукти opтактар диалогьяic opтальikaзьikt bl субъекtiлиri тек caяcи принциб eмеc cohblмен биrге тиimди интераkтивti эффеktивtiлиrinin практиkaльik шapTbica болypда.