Қазақстандықтар референдум алдындағы рұқсатсыз сауалнамалар үшін айыппұл төледі

Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы республикалық референдумға дайындық кезеңінде жасалатын қоғамдық пікір сауалнамаларын реттейтін заңдық нормаларды түсіндірді. Бұл саланы Қазақстан Республикасының «Сайлау туралы» конституциялық заңының талаптарына қатаң сәйкес жүргізу қажет екенін баса айтты.

Белгіленген ережелерге сәйкес, сауалнама жүргізуге тек осы салада кемінде бес жыл тәжірибесі бар заңды тұлғалар ғана құқылы. Олар Орталық сайлау комиссиясына алдын ала хабарлап, сарапшылар, сауалнама жүргізілетін аймақтар және талдау әдістері туралы ақпарат беруге міндетті. Нәтижелерді жариялаған кезде БАҚ пен онлайн-платформалар толық деректерді көрсетуі тиіс: жүргізуші ұйым, тапсырыс беруші, сауалнама уақыты мен әдісі, сұрақтардың нақты тұжырымдамасы, іріктеу көлемі мен қателік коэффициенті туралы ақпарат.

Заң сонымен қатар «тыныштық күндерін» белгілейді: дауыс беру күніне бес күн қалғанда және референдумның өзі өтетін күні сауалнама нәтижелерін жариялауға тыйым салынады. Сайлау күні дауыс беру бөлмелерінде де сауалнама жүргізуге болмайды.

Қазіргі таңда 4 бұзушылық анықталды, оның ішінде республикалық референдумға байланысты заңсыз қоғамдық пікір сауалнамасының 3 фактісі және мұндай сауалнама нәтижелерін тиісті деректерсіз жариялаудың 1 фактісі бар

Бұзушылықтардың екеуінде сауалнамалар заңға қатаң тыйым салынған жеке тұлғалар арқылы жүргізілген. Тағы бір бұзушылықты өз қызметі туралы ОСК-ға хабарламаған заңды тұлға жіберді. Бұл әрекеттер үшін екі азамат пен бір ұйым ҚР Әкімшілік құқық бұзушылықтар кодексінің 120-бабы бойынша жауапқа тартылды.

Бұзушыларға жеке тұлғалар үшін 15 АЕК (64 875 теңге), ал заңды тұлға үшін 30 АЕК (129 750 теңге) мөлшерінде айыппұл салынды. Заңда талап етілген міндетті деректерсіз сауалнама нәтижелерін жариялаған баспа басылымының иесі бөлек жазаға тартылды. Бас прокуратура барлық қатысушыларды 15 наурызға белгіленген конституциялық референдум алдында заңнаманы қатаң сақтауға шақырды.