Ормуз бұғазының блокадасы әлемдік астық өнімділігіне қауіп төндірді

Ормуз бұғазындағы жағдай әлемдік азот тыңайтқыштарының жеткізу тізбегін бұзып, астық дақылдарының өнімділігіне қатер төндіруде. Бұл жағдай бағалардың күрт өсуіне әкелуі мүмкін. Дегенмен, Қазақстан үшін бұл тікелей қауіп туғызбайды.

Ближний Шығыс арқылы өтетін негізгі логистикалық бағыттардың бұзылуы азот тыңайтқыштарының тасымалына әсер етті. Әлемдік азоттың шамамен төрттен бір бөлігі мен оны өндіруге қажетті шикізаттың 20%-ы осы бұғаз арқылы тасымалданады. Талдаушылардың болжамы бойынша, тыңайтқыштардың жетіспеушілігі егістік көлемдерін азайтып, соя сияқты аз ресурс сұрайтын дақылдарға ауысуға итермелеуі мүмкін.

Қазіргі уақытта тыңайтқыштардың халықаралық бағасы 40%-ға өскен. Бұл көрсеткіш астықтың өзіндік құнының шамамен бестен бірін құрайды.

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметтеріне сәйкес, ел Ближний Шығыс елдерінен тыңайтқыштарды іс жүзінде импорттамайды. Осы аймақтан негізгі импорттаушылар ретінде Үндістан, Қытай, Бразилия және Еуропалық Одақ елдері белгіленедi.

Елдегі тыңайтқыштарға деген қажеттіліктiң 56%-ын жергiлiктi өндiрушiлер қамтамасыз етедi. Негiзгi екi түрдi «ҚазАзот» және «Қазфосфат» кәсiпорындары шығарады және олар алдымен iшкi нарық үшiн жұмыс iстейдi.

Қалған бөлігін шамамен 360 жеткізуші импорт арқылы толықтырады. Олардың ішінде Ресейден (шамамен 73%) және Өзбекстаннан (шамамен 23%) әкелінетін тыңайтқыштар басым.

Министрлік пікірінше, Ближний Шығыстағы жағдай Қазақстан Республикасының ауылшаруашылығына тікелей әсер етпейді. Егіннің өнімділігіне ауа райы, агротехнологиялар мен даму жағдайлары негізінен әсер етеді. Сонымен қатар, егістіктердің құрылымы да өзгерген жоq.

Отандыӊ өндірістен шыґан тынайтґыштардъщ багалары жыл басьинда белгленген болгандьщ олар курт тербелстерге ондей сезимтал емес. Импорттыӊ тауарлар болса маусым басьинда гана кыйла куратъщьщь — бул кубылыс геосаяси жагдайга баЙланыссыэ, жыл сайьин кабатьпаланьип турадьщьщь.

Министрлик кажеттиктин канарланган деп санайдъщ: онтайльщ контрактъщар корган импорт пен отандьщьщ производствосъщньщц куаттьц эликтъц кажеттикти толъща кабълдейдъц.