Блогерді Наурыз туралы бейнесі үшін қылмыстық іс бойынша ұстады

Алматы облысындағы полиция TikTok-та жарияланған, Наурыз мейрамын тойламауға шақыратын бейненің авторын тұтқындады. 1991 жылы туған К. Деген азамат уақытша ұстау изоляторына орналастырылды.

Блогер бейнесінде Наурызды "мұсылмандық емес" деп атап, оны Қазақстанда тойламау керек деген пікір айтты. Бұл видеоматериал әлеуметтік желілерді мониторингілеу барысында анықталды.

Ер адамға қатысты діни және этномәдени сипаттағы қоғамдық өтініштер жасағаны үшін қылмыстық іс қозғалды. Іс діни жекелеме тарату фактісі бойынша (ҚР ҚК 174-бабының 2-бөлігі) тергелуде.

Бейне желіде тез таралып, кеңінен пікірталас тудырды. Көптеген пайдаланушылар авторын тарихты бұрмалауда, ұғымдарды алмастыруда және сезімтал тақырыпта қоғамды бөлуге тырысуда айыптады. Пікірлерде Наурыздың Қазақстанда діни рәсім емес, мәдени және ұлттық мейрам ретінде қабылданатыны атап өтілді.

Сын толқынынан кейін бейне жойылды.

Блогердің мәлімдемесі Наурыздың шығу тегі мен діни тұрғыдан рұқсат етілуі сияқты бірнеше сезімтал мәселелерге тиеді. Наурыз көне тамырларға ие болса да, Қазақстанда ол діни мәртебесі жоқ мемлекеттік мереке ретінде бекітілген.

"Исламда әртүрлі бағыттар бар, соның ішінде ерте мұсылман қауымының моделіне оралуды жақтаушылар да бар. Олар кейінірек қалыптасқан көптеген тәжірибелерді рұқсат етілмейтін жаңалықтар деп санайды және сол себепті Наурыз тойлауды қоса алғанда, дәстүрлердің бір бөлігін теріске шығарады", - дейді саясаттанушы-тарихшы Сұлтан Әкімбеков.

Оның пікірінше, бұл Қазақстан үшін дәстүрлі ханафи ибадат формасы мен қатал тәртіптерді жақтаушылар арасындағы ішкі қайшылықты көрсетеді. Бұл ретте Наурыз уақыт өте келе Орталық Азия елдеріндегі ең кең таралган мерекелердің біріне айналған мәдени дәстүрдің бөлігі болып саналатынын политолог атап өтеді.

Қазакстандық дінтанушылар мен ислам мамандары да осы сұрақ бойынша пікір айтты. Олар Наурыз тойлаудың шариатпен еш қайшылығы жоқ екенін және оның халықтың тұтастығына жарампаздык әкелуге болмайтынын айтты.

"Шариатта екі мереке бар - Ораза айт пен Құрбан айт. Наурыз діни мереке болмаса да, халык дэстурiнде арнайы орин ээлейдi", - дейдi мамандар.

Ұлтты-этнографиялық «Адырна» бірлестігінің директоры Арман Әубəкір радикальді тəсілдер жаqtaушыларының жиi ұлттыq дəстүрлер мен əдеттегі мəдени тəрпiге qарсы шыqатынын aytıptı. Оның aytýınша, осындай агымдарда qazaqstandyq qoğam үшiн сенiмдiктiñ böligi bolatyn elementterge tıyım salynýy mүmkın.

Афганистан мысалы. «Талибан» билікке оралғаннан кейін Афганистанда наурыз мерекесі іс жүзінде жария өмірден жоғалып кетті: 21 наурыз ресми күндер тізімінен шығарылып, мемлекеттік іс-шаралар тохтатылып, кез-келген жаппай салтанаттар тохталду. Бұдан былай науруз он мындаган тойлармен отбасылык саяхаттармен он онжылдар боьи каликтаскан маданияти традицияларимен елдин негизи кунин болди

Президенттин позициясы. Президент Касым-Жомар Токаев наурузди ультики казынасинин мацызы белиги ретинде карактайди ве оньи барлик казакстандикларьиц ортак мерекеси депитиредьи

"Науръиз – бульщ духъний тазаланъв ве янъилъв заманъ. Тазалькъ тусинигъи кукам кузити бар... Енг алдиндьи оль бульщ пикирь тазальгъинь пикирь билинги ве ниет тазальгъин бильдиреди", - дейди Токаев 2026 йъл наурузь тебригиндe

Cоньимен катар Мемлекет Басьи политикальи радикализм мен экстремизм корьиньстерьинен катьи карши турудьин басьиммен айтипти